حقيقت روزه :

روزه از واجبات اسلامي است بنا بر نص صريح قران ، روزه گرفتن بر مسلمانان واجب است و هدف تقوا و پرهيزگاري است . چنانكه در سوره بقره  آمده است :

183.       يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

184.       أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ وَأَن تَصُومُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

183.       اى افرادى كه ايمان آورده‏ايد! روزه بر شما نوشته شده، همان‏گونه كه بر كسانى كه قبل از شما بودند نوشته شد; تا پرهيزكار شويد.

184.       چند روز معدودى را (بايد روزه بداريد!) و هر كس از شما بيمار يا مسافر باشد تعدادى از روزهاى ديگر را (روزه بدارد) و بر كسانى كه روزه براى آنها طاقت‏فرساست; (همچون بيماران مزمن، و پيرمردان و پيرزنان،) لازم است كفاره بدهند: مسكينى را اطعام كنند; و كسى كه كار خيرى انجام دهد، براى او بهتر است; و روزه داشتن براى شما بهتر است اگر بدانيد!

 

آيه مي‌فرمايد اي افرادي كه ايمان آورده‌ايد روزه بر شما نوشته شد همانطور كه بر گذشتگان نوشته شده بود، باشد كه تقوي پيشه كنيد.نوشته شدن به معني واجب بودن است .

درواقع آيه از يك طرف با خطاب «اي ايمان آورده‌ها» و از طرف ديگر با بيان اينكه روزه تنها اختصاص به شما ندارد، مسلمانان را آماده پذيرش روزه مي‌كند. اما حكمتِ اصلي روزه متّقي شدن است و ساير آثار بدني و اجتماعي و اقتصادي آن، همگي فرع بر تقوي و رسيدن به آن مي‌باشد. به قول مولوي هيچ كشاورزي گندم را بخاطر كاه نمي كارد ولي با برداشت گندم ، كاه هم خود بخود از آن بدست مي آيد . روزه هم اينگونه است هدف تقوي و پرهيزكاري است ولي از انجائيكه تعاليم و واجبات الهي چند بعدي است بدون شك فوائد جسمي را هم كه بر روزه مترتب است نصيب انسان خواهد نمود هر چند هدف اين نبوده است و اين نكته ظريفي است كه بايد بدان توجه نمود .

اصولاً ارتباط با عالم قدس و رسيدن به كمال، لازمه‌اش كنترل نمودن نفس و دوري از هر آنچيزي است كه آدمي را از خدا دور مي‌سازد و اين حقيقت تقوي است.

روزه و خودداري از شهوت‌هاي مشروع سبب تقويت اراده انسان در روگرداندن از شهوت‌هاي غير مشروع مي‌شود.

سپس آيه بعدي مي‌فرمايد كه چند روز معدودي را روزه بگيريد و افرادي كه از شما بيمار يا مسافر باشند روزهاي ديگري را بجاي آن، روزه بگيرند و بر افرادي كه قدرت روزه گرفتن ندارند مانند بيماران هميشگي يا سالخوردگان، لازم است فديه بدهند، پس فردي كه كار خير را پذيرا شود برايش بهتر است.

يعني اگر فردي بخواهد بيش از اين در راه خدا اطعام كند براي او بهتر است، البته براي عبارت «پس فردي كه خير را پذيرا شود برايش بهتر است» احتمال ديگري نيز هست و آن اينكه باتوجه به فلسفه روزه، بايد آن را با ميل و رغبت انجام داد نه از روي اكراه و اجبار، تا آثار بركت و خير آن ظاهر شود.

آيه در آخر تأكيد مي‌كند كه روزه نيز مانند ساير عبادات چيزي بر خدا نمي‌افزايد بلكه همه سود آن عايد فرد مي‌شود.

بايد توجه داشت كه آيه با ذكر «ايامٌا معددات» يعني «چند روز معدود» مي‌خواهد از سنگيني روزه بكاهد

اين تمامي چيزي است كه در مورد ماه رمضان وجود دارد . ماهي كه بايد از مهماني زميني بعه مهماني اسماني خدا رفت و مهماني ، بايد سرشار از شادي و خوشحالي باشد و  غم واندوه را در آن راهي نيست . بايد واجبات اسلامي را آنگونه كه هستند بجا اورد بدون هيچگونه بدعت گذاري و بدور از خرافه هايي كه بنام دين وارد آن كرده اند و اين تمام حرفي است كه مي خواستم بگويم .

..................................................................................................................م.ت 16 مهرماه 1384