Posterior vitreous detachment PVD

 

جدا شدن بخش پشتی زجاجیه

 

مقدمه:

 

انسان موجود بسیار پیچیده ای است از دو منظر : هم از نظر جسمی و هم از لحاظ فکری و ذهنی .

 

ودر این میان پیچیدگی جسمی او کمتر از راز و رمزهای فکری و اندیشه ای او نیست .

 

وحس بینایی و عضو اصلی آن یعنی چشم , نقش بسیار اساسی در زندگی او بازی می کند . چشم اگر چه عضوی حیاتی نیست و بدون آنهم زندگی امکان پذیر است اما توانایی این عضو بخصوص به منظور یادگیری و درک دنیای پیرامون ما بسیار حیرت انگیز است . کافی است چند دقیقه چشم هایتان را ببندید تا به ارزش این عضو مهم

 

پی ببرید .

 

کل یک صحنه و واقعه کامل را که اگر بخواهیم با زبان آن را توصیف کنیم مدتها طول می کشد می توان با یک نگاه کوتاه و چند ثانیه ای درک کرد . و این تنها یکی از ویژگیهای چشم است .

 

اما چشم نیز مانند سایر اعضای بدن دچار مشکل می شود و جالب اینکه بیماریهای آن نیز مانند خودش پیچیده و درمان آنها مشکل است . اگر چه امروزه به یاری فن آوری مدرن , و سائل پیشرفته خیلی از امراض چشم مورد مداوا قرار می گیرند . حتی از طریق لیزیک عیوب انکساری چشم مانند: نزدیک بینی و آستیگماتیسم درمان می شوند ولی هنوز راه علاجی برای بسیاری از نارحتی های چشم و بخصوص آنهایی که در ارتباط با شبکیه چشم هستند وجود ندارد .

 

هنوز هم راه علاج قطعی برای خونریزی شبکیه بدلیل دیابت و رتینو پاتی و و از بین رفتن ماکولا وجود ندارد .ترمیم شبکه از طریق ژن درمانی تنها یک ایده است که هنوز تا عملی شدن راه درازی در پیش دارد .

 

ساخت چیپس=

 

CHIPS تراشه های الکترونیکی وجایگزینی آن بجای شبکیه مراحل ابتدایی خود را می گذراند چون چالش اساسی طریقه فرستادن این سیگنالها به مغز است . وبنابراین امروزه بخش زیادی از معالجات صرفا بر روی قسمت جلویی چشم متمرکز است که پیچیدگی کمتری نسبت به شبکیه دارد .

 

و اما در اینجا به یکی از گرفتاریهایی که برای چشم پیش می آید یعنی : جدا شدن زجاجیه می پردازم که دست بر قضا درارتباط نزدیک با شبکیه چشم است و از این جهت می توان بسیار خطرناک هک باشد .

 

.............................................................................

 

PVD

 

یا جداشدن قسمت پشتی زجاجیه :

 

زجاجیه :

 

vitreous

 

زجاجیه مایعی است که که فضای داخلی کره چشم را پر کرده است و چهار پنجم حجم چشم را تشکیل می دهد در واقع این زجاجیه است که حالت کروی چشم را حفظ کرده است که اگر نبود چشم مانند یک توپ بازی که هوای داخل آن را خالی کنند جمع می شد وروی هم می افتاد .

 

زجاجیه از جلو به عدسی و از کناره ها و پشت به شبکیه چسبیده است و فضای بین شبکیه و عدسی را پر می کند . هیچ گونه رگ خونی ندارد و از طریق انتشار تغذیه می شود چون لازم است که کاملا شفاف باشد تا مانع عبور نور و مانع رسیدن ان به شبکیه نشود .

 

مشخصات زجاجیه:

 

حجم: حدود 4 میلی لیتر در بزرگسالان

 

ترکیبات : 99% آب و 1% باقی مانده شامل : کلاژن (نوعی ماده پروتئیتی در بافت های پیوندی , پوست , مو , و تاندون ها و غضروف یافت می شود )

 

اسید هیالورونیک : ( یک گلیکوز با زنجیره خطی 2500 واحدی که در مایع مفصلی , عروق خونی غضروف و بند ناف و پوست یافت می شود و اهمیت آن بخصوص در پوست برای حفظ زیبایی و طراوت ان است و در بساری کرمهای پوستی استفادهمی شود)

 

در واقع آنچه باعث استحکام و نگهداری این مایع زجاجیه می شود همین 1% درصد ترکیب شیمیایی ان است . بتدریج با بالارفتن سن در بافت شیمیایی زجاجیه تغییراتی رخ می دهد که همین تغییراتی یکی از علل جدا شدن زجاجیه است .

 

علل جدا شدن زجاجیه :

 

1- بیمار دیابت

 

2- بالا رفتن سن بطور یکه نیمی از افراد بالای 50 سال مستعد ابتلا به این بیماری هستند.

 

3- نزدیک بینی شدید :

 

high myopia که به دلیلی داراز بودن محور طولی چشم فشار روی زجاجیه را زیاد کرده و مستعد کنده شدن می کند .

 

4- وارد شدن هر نوع ضربه به سر

 

throma

 

5- به هم خوردن ترکیب شیمیایی زجاجیه همانگونه که قبلا اشاره شد .

 

علائم جدا شدن زجاجیه :

 

بارزترین علامت : وجود نقطه های ریز یا تار های شبیه تار عنکبوت درمیدان دید چشم شناور است

 

FLOATERS

 

گاهی هم پرده تاری د رمیدان بینایی ظاهر می شود که معمولا باعث کاهش دید نمی شود و بی درد هم می باشد . اگر وضع فقط به همین گونه باشد مشکل زیاد حادی نیست و گاهی خود بخود برطرف میشود . ولی اگر این وضع توام با احساس جرقه های ریز در چشم

 

FLASH

 

باشد این علامت بسیار خطرناکی است که ناشی از کشیده شدن شبکیه است و باید بلافاصله به پزشک مراجعه شود تا اقدامات فوری برای درمان آن به عمل آید .

 

چون اگر جدا شدن زجاجیه از بخش پشتی آن یعنی جایی که به شبکیه متصل است اتفاق افتاده باشد انی جدا شدن می تواند باعث شود که بخشی از پرده شبکیه را هم با خود به بیرون بکشد و درنهایت منجر به گرفتاری بزرگ جدا شدن شبکیه :

 

DETACHMENT = RD

 

RETINA گردد.

 

سوراخ شدن شبکیه :

 

بدلیل اینکه پرده شبکیه که حساس ترن بخش چشم است ساختمان بسیار ظریفی دارد هر گونه کششی بر روی آن می تواند سبب صدمه دیدن و آسیب جدی به آن شود .

 

شبکیه اساس دو جداره اصلی دارد:

 

یک جداره اصلی که همان بخش سلولهای حساس به نور و گیرنده های نوری است .

 

و جداره دیگری بنام : لایه رنگدانه ای (

 

RETINA PIGMENTED LAYER = RPE )

 

این لایه دوم در واقع بخشی است که بنام لایه پرستار نامیده می شود و وظیفه تغذیه .و نگهداری از لایه اصلی را به عهده دارد هرگونه کشش روی این لایه می تواند سبب گسست

 

BREAK یا سوراخ HOLE و یا پارگی TEAR در پرده شبکیه شود .

 

مکانیزم عمل به این صورت است که : با کشیده شدن شبکیه به جلو و ایجاد حفره د ر آن بخشی از مایع زجاجیه به میان این دو لایه شبکیه نفوذ پیدا می کند و به این ترتیب زمینه کنده شدن شبکیه را فراهم می کند که این مرحله خطرناک در ابتدای آن قابل پیشگیری است ولی اگر ادامه پیدا کند و به ماکولا یعنی حساس ترین قسمت شبکیه برسد و باعث کنده شدن آن شود تقریبا دیگر کاری نمی توان انجام داد و کوری قطعی است .

 

جدا شدن زجاجیه گاهی با خونریزی همراه است که می تواند با از دست رفتن دید شخص نیز توام باشد که نیاز به تخلیه زجاجیه دارد

 

VITRECTOMY

 

روشهای معالجه :

 

در حال حاضر3 روش عمده برای این کار وجود دارد :

 

1- قرار دادن تسمه در اطراف صلبیه :

 

SCLERIC BUCKLE

 

در این روش با یک نوار نازک عموما از جنس

 

به دور صلبیه باعث می شوند که تمام کره چشم تحت فشار قرار گیرد دقیقا شبیه یک کمربند که به دور صلبیه پیچیده شده باشد و این فشار باعث برگشت پرده شبکیه به جای خودش می شود .

 

عمل باید تحت بیهوشی صورت گیرد و مدتی بعد مریض مرخص می شود

 

2- استفاده از جراحی لیزر :

 

معمولا از لیزر یاگ یا لیزر قدرتمندی مثل آرگون برای ایجاد یک ضایه در محل سوراخ شدن پرده استفاده می کنند اندکی بعد این محل جوش می خورد و حفره شبکیه ترمیم می شود . نوعی جوش دادن پرده شبکیه است .

 

این عمل بصورت سرپایی و دروضعیت نشسته انجام می گیرد و حتی نیازی به بیحسی هم ندارد اگر چه عمل دردناکی است ولی چند دقیقه بیشتر بطول نمی انجامد . نتایج آن معمولا 3 تا 4 هفته بعد بتدریج ظاهر می شود .

 

3- کرایو سرجری : یا استفاده از سرما جراحی

 

CRYOSURGERY

 

در این روش با استفاده از پراب ها یا میله های بسار سرد که درون آنها نیتروژن مایع با دمای 195- در جه سانتی گراد جریان دارد سرمای زیادی به بافت مورد نظر که در اینجا زجاجیه یا شبکیه است می دهند این سرمای زیاد باعث از بین رفتن سلولها می شود و این عمل سیستم ترمیم بافتی را فعال می کند که این فعالیت ها د رنهایت می تواند باعث چسبیدن زجاجیه در جای خودش و یا ترمیم سوراخ شبکیه شود .

 

این هم یک نوع جوش دادن با استفاده از تحریک بافت های چشم است و مکانیزم عمل آن کم و بیش شبیه همان لیزر درمانی است با این تفاوت که با این ترتیب می توان به بخش های انتهایی و غیر قابل دسترس تر شبکیه که امکان مداوای آنها از طریق لیزر درمانی میسر نیست دست یافت و ان را درمان کرد .

 

عمل کرایو یا سرما جراحی نیز بصورت سرپایی صورت می گیرد با این تفاوت که بیمار دروضعیت خوابیده قرار می گیرد . می توان از بی حسی موضعی ( ریختن قطره بی حسی در چشم / یا تزریق مواد بی حس کننده دراطراف)چشم استفاده کرد چون عمل خیلی دردناکی است . هرچند در صورت همکاری بیمار و تحمل داشتن او می توان عمل را بدون بی حسی هم انجام داد.

 

در این عمل به دلیل انجماد سلولی درد زیادی حین عمل و بعد از ان هم وجود دارد می توان از آرام بخش یا استامینوفن برای کاهش درد بسیار طاقت فرسای بیمار استفاده کرد !

 

بعد از عمل چشم چند روزی متورم و درناک است تا هنگامیکه بافت های مرده جدا شده و بتدریج توسط ماکرو فاژها دفع شوند . بیمار چند روز بعد از عمل می تواند به کار های روزمره خود بازگردد .

 

فقط باید مرتب از قطره های آنتی بیوتیک چشمی نظیر : سیپرو فلوکساسین3/ %

 

CIPROFLOXACIN 0.3% وقطره استریل چشمی بتامتازون BETAMETHASONE 0.1%

 

استفاده کرد تا مانع عفونت چشم شود

 

از مالش چشم باید خودداری شود و از رسیدن رطوبت به چشم ممانعت شود و اطراف چشم تمیز نگه داشته شود. محدودیت دیگری لازم نیست و شخص بعد از مدتی می تواند به کار های روزانه خود باز گردد .

 

روش ارجح :

 

با توجه به اینکه دو روش اخیر یعنی لیزر و کرایو کمتر تهاجمی هستند روش انتخابی برای مداوای بیماران

 

PVD ,

 

و RD می باشد هر چند تصمیم نهایی با ید متناسب با وضعیت بیمار و نظر خود او صورت گیرد .

 

این خلاصه بسیار فشرده ای از یکی از مشکلات عدیده ای است

 

که می تواند برای چشم هر یک از ما پیش آید . من انشاء الله قصد دارم تمام مطلب مربوط به این موضوع را با جزئیات کامل تهیه کنم . به دو دلیل :

 

اولا برای افزایش اطلاعات خودم واینکه مطالب بصورت مکتوب همیشه موجود باشد .

 

وثانیا به این دلیل که طی جستجوی فراوانی که دراینترنت کردم متاسفانه طبق معمول !

 

هیچ مطلبی دراین زمینه به زبان فارسی پیدا نکردم و این بسیار جای تاسف دارد .

 

حالا می گویند : انتقال تکنولوژی و فن آوری و تاسیس واحد های صنعتی نیاز به سرمایه و زمان و انرژی فراوان دارد . من یک سوال دارم آیا گذاشتن یک سری اطلاعات ولو در حد ساده و مفید برای استفاده عموم , کار خیلی دشواری است ؟ ! یا خیلی انرژی می خواهد ؟ با وجود این همه تحصیل کرده و متخصص چشم پزشکی که

 

د راین کشور داریم !

 

قبول کنیم که ما بدنبال دانش نیستیم یا لااقل حاضر نیستیم کمی از فکر پول و مال اندوزی بیرون آئیم و بخشی از اطلاعاتی را که به زبانهای دیگر براحتی در دسترس ماست به زبان مادری امان فارسی ترجمه کنیم واز آن بدتر نکند علت آن بی حالی و تنبلی فکری و ذهنی باشد که ما مبتلا به آن هستیم

 

درعوض به سایت های خارجی مراجعه کنید و بینید چقدر اطلاعات در این زمینه وجود دارد و چه کا رهای عظیمی صورت گرفته است .

 

شعار دادن دیگر بس است بهتر است کمی هم عمل کنیم .

 

تهران : 2 دیماه 1382

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

از دوست بسیار ارجمند آقای عرفانی تشکر میکنم بخصوص بخاطر آدرس : کارت تبریک گرافیکی کریسمس که آن را نگاه کردم و بسیار جالب بود بخصوص از نظر تکنیکی که درآن استفاده شده بود .و گرنه همانگونه که می دانید ما هیچ علاقه ای به غرب و فرهنگ آن و این سگ که نمی دانم چرا اینقدر مورد علاقه آنهاست ندارم و همانطوریکه می دانید کریسمس هم به ما ربطی ندارد .چون ما خودمان به اندازه کافی جشن های زیبا و پر محتوا داریم . ولی ما ارزش فرهنگ غنی خودمان را نمی دانم و قبلا غرب زده بودیم حالا هم عرب زده شده ایم !

 

راستی امکان درست کردن چنین کارت تبریکی با محتوای ایرانی یعنی : استفاده از سمبل های ایرانی مثل :

 

حاجی فیروز , بهار , سفره هفت سین و جشن نوروز بجای پاپا نوئل , زمستان , درخت کاج و جشن کریسمس وجود دارد یا نه ؟

 

خب اگه داره شما هم یک کارت تبریک ایرانی برای نوروز درست کنید ./.

 

http://www.memco82.persianblog.ir

 

http://www.memko.persianblog.ir

 

http://www.ngl1200.persianblog.ir

 

Wednesday, 24 December, 2003