Wednesday, December 14, 2005

BRAIN CANCER

 دو نوع تومور مغز ي وجود دارد :

1-     تومور اوليه مغز كه منشاء آن از خود مغز است .

2-   تومور ثانويه يعني توموري كه از طر يق متاستاز دادن از ديگر نقاط بدن به مغز رسيده است سلولهاي سرطاني كه در  ديگر نقاط بدن رشد كرده اند و سپس به مغز نيز بعنوان يكي از بخش هاي بدن رسوخ كرده اند .

تومورهاي اوليه كه در مغز بوجود مي آيند بندرت از سيستم اعصاب مركزي فراتر مي روند و مرگ ناشي از آن هم به سبب رشد غير قابل كنترل تومور در داخل جمجمه است . نوع دوم سرطان مغر هم كه به دليل متاستاز اتفاق مي افتد معمولا نشانه پيشرفت سرطان رد ديگر نقاط بدن است و امكان مداواي آن خيلي ضعيف است .

تومورهاي اوليه مغزي ؛ ممكن است سرطاني يا غير سرطاني باشند ولي هر دو نوع آنها مي تواند باعث اشغال فضاي مغزي شده و علائم جدي و خطرناكي را در پي داشته باشند ( مثلا كاهش بينايي يا شنوايي ) و يا عوارض جنبي مانند سكته مغزي .

تمامي تومورهاي سرطاني ( بدخيم ) تهديدي جدي براي زندگي شخص هستند چون داراي طبيعتي تهاجمي و  اسيب زننده هستند . تومورهاي مغزي اوليه كه غير سرطاني مي باشند نيز مي توانند تهديدي براي زندگي باشند رد صورتيكه ساختارهاي حياتي بدن را مورد تهديد قرار دهند . ( مثلا آسيب رساند به يك سرخرگ و نظاير آن )

شيوع و پيش آگهي : Incidence and Prevalence

در ايالات متحده آمريكا ميزان شيوع ساليانه سرطان مغز عموما بين 15 تا 20 مورد در هر 100 هزار نفر جمعيت است . سرطان مغز علت اصلي مرگ ومير ناشي از سرطان در بيماران زير 35 سال است .

تومورهاي مغزي بيش از 50% تومورهاي داخل جمجمه اي را تشكيل مي دهند و تومورهاي ثانويه هم بخش باقي مانده اين تومورهاي را تشكيل مي دهند

هر ساله در آمريكا در 17000 نفر سرطان مغز اوليه تشخيص داده مي شود كه از بين آنها 13000 نفر بخاطر اين بيماري جان خود را از دست مي دهند .

ميزانشيوع ساليلنه سرطان مغز اوليه رد كودكان 3 نفر به ازاي هر 100 هزار نفر جمعيت است .

سرطان مغز ثانويه هم بين 20 تا 30 % بيماران شيوع دارد و ميزان شيوع آن با افزايش سن زياد تر مي شود در آمريكا حدود 100 هزار مورد سرطان مغز ثانويه هر ساله تشخيص داده مي شود .

علل و عوامل خطر زا : Causes and Risk Factors

به غير از عامل  شناخته شده اي مثل در معرض قرار گرفتن : وينيل كلرايد vinyl chloride هيچ ماده شيميايي يا عامل محيطي مه بتواند منجر به سرطان مغز شود تا بحال شناخته نشده است .

جهش ژنتيك و فقدان ژن هاي سركوب كننده تومور tumor suppressor genes ( منظور ژنهايي است كه گسترش و رشد تومور را در سلولها بدخيم مهار مي كنند ) مي تواندد باعث افزايش بعضي انواع سرطان مغز شود . بيماريها وراثتي كه رد ارتباط با سرطان مغز هستند عبارتند از :

·        بيماري : ام اس نئو پلازيا نوع 1 (آدنوماي غده هيپوفيز ) Multiple endocrine neoplasia type 1

 

 

قرار گرفتن رد معرض وينيل كلرايد يكي از عوامل خطر ساز سرطان مغز است اين ماده در صنايع پلاستيك و در دود تنباكو (سيگار ) وجود دارد .

 

............................

منبع :

http://www.oncologychannel.com/braincancer/

ترجمه: هليا خرم
ويكى مى گويد: دست كشيدن از سيگار آسانترين كارى بود كه من تا به حال انجام داده بودم. هيچ وقت فكر نكنيد كه براى ترك كردن سيگار دير شده است، من ۶۵ سال بود كه سيگار مى كشيدم تا اين كه سال ۲۰۰۲ دچار حمله قلبى شدم و در طول اين حمله و بيمارى قادر به تنفس نبودم و بايد حتماً از مخزن اكسيژن استفاده مى كردم، وقتى پس از بيمارى به آن وضعيت خود فكر مى كردم سراسر وجودم را وحشت فرامى گرفت. گاهى اوقات دلم براى سيگار كشيدن تنگ مى شود اما وقتى به آن روزها فكر مى كنم، حتى از احساس خود نيز متنفر مى شوم چون الآن براحتى مى توانم نفس بكشم و احساس خوبى دادم، گاهى اوقات فكر مى كنم كه اين كار را بايد سال ها پيش انجام مى دادم.
خيلى ازما همانند ويكى از خطرهايى كه سيگار براى سلامتى ما بدنبال دارد مطلع هستيم مثل بيمارى هاى قلبى، سرطان، سكته و حتى نفخ.
حتى بسيارى از ما از آمار و ارقامى كه هر ساله باعث مرگ افراد در اثر بيمارى هاى مربوط به سيگار مى شود نيز اطلاع داريم. اما هنوز نمى توانيم آن را كنار بگذاريم، چرا؟
زيرا سيگار كشيدن يك نوع اعتياد است و اعتياد چيز بسيار قوى اى است. مغز و فيزيك بدن هر دو در اين اعتياد شريك مى شود. ببينيم سيگار چگونه عمل مى كند. وقتى كه يك فرد سيگارى نفس خود را تو مى دهد، نيكوتين در ريه هايش حركت مى كند، جايى كه از آن جا درون رگ هاى خونى جذب مى شود، در طى ۷ تا ۱۰ ثانيه اين نيكوتين از طريق رگ هاى خونى به مغز شما مى رسد و نتيجه اين حركت يك احساس خوشايندى است كه مغز را وادار مى كند تا به شما بگويد عالى بود! پك ديگرى بزنيد (بيشتر سيگار بكشيد) مسلم است كه بهترين راه، ترك اين عامل مضر است اما دست كشيدن از آن اصلاً راحت نيست. مدت زمان كوتاهى پس از اينكه نيكوتين به مغز شما نرسد، مغز شروع مى كند به شكايت كردن كه باعث كج خلقى، ناآرامى، سردرد، سرگيجه، بى خوابى و عدم توجه و تمركز شما مى شود. حتى گاهى اشتها، احساس عصبانيت، خستگى و افسردگى را نيز در شما افزايش مى دهد. همانطور كه مى دانيم اين خود ما هستيم كه عادات را به وجود مى آوريم و پس از مدتى متوجه مى شويم كه ترك عادت خيلى سخت است. شايد به همين دليل است كه خيلى از افراد سيگارى بيش از ۱۰ بار سيگار را ترك كرده اند تا بالاخره براى بار يازدهم توانستند آن را به كلى كنار بگذارند و موفق شوند.
«آرسن فروس» مى گويد: من خيلى خوشحالم و احساس خوبى دارم كه بار دوم توانستم به طور كلى سيگار را كنار بگذارم و الآن از آخرين «پكى» كه به سيگار زدم ۱۵ سال مى گذرد و بين اولين تلاش و دومين بار ۵ سال وقفه وجود داشت. اما اين بار دوم واقعاً معجزه اى رخ داد و با وجود اينكه ۲ سال است من پاكت سيگارى رو كشوى ميز توالت خود دارم اصلاً تمايلى به آن ندارم و اين ميل براى هميشه از بين رفت و خوشبختانه تاكنون بازنگشته است. «دكتر ريچارد كارديدو» متخصص قلب بر اين باور است كه «آرسن» بسيار خوش شانس بوده زيرا هر كسى قادر نيست با دو دفعه امتحان، سيگار كشيدن را براى هميشه ترك كند. اغلب افراد، از طب سوزنى، داروهاى پزشكى، تجويز پزشك و آدامس هاى نيكوتين... استفاده مى كنند اما باز هم قادر به ترك سيگار نيستند.
او معتقد است بهترين راه براى مبارزه با اين عادت استفاده از تركيبات نيكوتين دار يا درمان هاى جايگزين نيكوتين با يك برنامه منظم و دقيق ترك سيگار است كه با استراتژى و راه هاى مناسب فرد سيگارى را در طى زمان ترك سيگار و درمان كمك كند كه يكى از اين برنامه ها: تأكيد روى خبرها و نكته هاى مربوط به سلامتى است. آن ها ريه هاى آلوده را به مردم نشان مى دهند و با نشان دادن اين تصاوير از مزاياى ترك سيگار و مضرات آن صحبت مى كنند و با برنامه هاى روانشناسى كاربردى، سعى در آرام نگه داشتن و دور كردن افراد سيگارى از استرس دارند كه شما براى دسترسى به اين تصاوير و اطلاعات مى توانيد به سايت اينترنتى زير مراجعه كنيد:
www.longusa.org
هر زمان و هر جايى كه برنامه ترك سيگار را داشتيد. جامعه سرطان آمريكا مطالب زير را به شما توصيه مى كند.
۱) يك روز خاص را براى ترك سيگار خود انتخاب كنيد و تاريخ آن روز را در تقويم خود يادداشت كنيد.
۲) به خانواده و دوستان خود بگوييد كه قصد ترك كردن سيگار را داريد. نه براى اينكه تنها شما را تشويق كنند بلكه براى اينكه سعى كنند در همه زمينه ها شما را حمايت كنند و نگذارند شما از هدف خود دست بكشيد.
۳) از مواد كم چربى كه مى تواند جايگزين خوبى براى اين عادت شما باشد مثل آدمس هاى كم شيرين و يا هويج استفاده كنيد.
يكى از استراتژى هايى كه كارديدو به آن معتقد است: سعى نكنيد سيگار را با روى آوردن به مواد جايگزين آن مثل تنباكو، پيپ و قليان آغاز كنيد. يكى ديگر از موادى كه وجود دارد اين است كه ما در بازار سيگارهايى با عنوان
low-tar، mild (متوسط)، light (سبك)، oltra light(خيلى سبك) مى بينيم كه به اصطلاح سالمتر از بقيه هستند اما دكتر كارديدو معتقد است اين نظر اصلاً درست نيست و تنها راه سالم ماندن يك فرد سيگارى، سيگار نكشيدن او است.
كارشناسان مركز پزشكى و بهداشتى «سنت رافيل» مى گويند، چنانچه براى ترك سيگار به انگيزه نياز داريد به اين نكات توجه كنيد:
۱) سيگارها داراى ۴۰۰۰ تركيب شيميايى متفاوت هستند كه ۴۳مورد آن ها سمى هستند و به همين دليل خطر ابتلا به سرطان ، بيمارى قلبى، سكته، عقيم شدن، افزايش فشار خون، مشكلات باردارى، بيمارى هاى لثه، بيمارى هاى دندان، مسدود شدن شريان ها، زخم معده و آب مرواريد چشم را افزايش مى دهد.
بسيارى از افراد نمى دانند كه سيگار حتى روى استخوان هاى آنها نيز تأثير مى گذارد و استخوان هاى افراد سيگارى حجم و ضخامت كمترى دارد و همين امر با شكستگى، عدم بهبود سريع و حتى بيمارى پوكى استخوان در آن ها مى شود. افراد سيگارى حتى هنگام راه رفتن و بالا و پايين رفتن از پله نيز دچار مشكل نفس تنگى مى شوند و نمى توانند حتى براى مدت كوتاهى بدوند، اما به محض اين كه سيگار را كنار بگذاريد متوجه تغييرات در بدن خود و نفس كشيدن خود مى شويد و براحتى حتى براى مدت طولانى بدون نفس تنگى مى توانيد بدويد و يا از پله ها بالا و پايين برويد.
لازم به ذكر است كه سيگار تنها براى فرد سيگارى مضر نيست و روى اطرافيان كه در كنار وى هستند نيز تأثير مى گذارد. سالانه بيش از ۳۰۰۰ نفر در اثر ابتلا به بيمارى سرطان و بيش از ۵۰ هزار نفر در اثر ابتلا به بيمارى قلبى جان خود را از دست مى دهند در حالى كه حتى يك بار هم سيگار نكشيده اند بلكه با فردى سيگارى زندگى و همنشينى كرده اند. به همين دليل است كه كشيدن سيگار در اماكن عمومى ممنوع شده است.
شما الگوى فرزندان جوان خود هستيد،؛ فكر نكنيد كه اگر به فرزند يا نوه خود بگوييد سيگار نكشيد در حالى كه اين رفتار را دائماً از شما مشاهده مى كند، موفق خواهيد شد. خودتان را گول نزنيد زيرا وقتى شما سيگار مى كشيد، اين پيغام را به او انتقال مى دهيد كه خطرناك نيست و ضررى ندارد. تحقيقات نشان داده فرزندان افراد سيگارى ۵ برابر بيشتر از بقيه سيگارى هستند.
هزارها دليل مهم ديگر براى ترك سيگار و رهايى از مشكلات و مضرات آن وجود دارد، هيچ وقت ترك عادت هاى بد دير نيست. از همين امروز ترك سيگار را در برنامه خود قرار دهيد و سعى كنيد هر چه زودتر اين كار را انجام دهيد.

 

بعد از نور آفتاب كه مهم‌ترين عامل ايجاد پيري پوست و ابتلا به سرطان پوست است، سيگار، دومين عامل سرطان‌هاي پوستي و ايجاد چين و چروك به شمار مي‌رود

دكتر علي اخوان بهبهاني
شايد بزرگ‌ترين مشكل در مورد عوارض سيگار اين باشد كه به‌طور سريع و ناگهاني خود را نشان نمي‌دهد بلكه به تدريج و از طريق صدمه و آسيب به اندام‌ها و ارگان‌ها، موجبات مرگ فرد را فراهم مي‌آورد. البته عوارض سيگار فقط ابتلا به انواع سرطان‌ها و مرگ و مير نيست. سيگار عوارض ديگري هم دارد كه اگرچه آدم را نمي‌كشد ولي شايد دانستن اين عوارض، سيگار‌ي‌ها به‌ويژه خانم‌هاي سيگاري را حتي بيشتر از مرگ بترساند. رابطه سيگار و ايجاد چروك‌هاي پوستي مي‌تواند يك انگيزه بسيار مهم براي منع افراد از شروع به سيگار كشيدن و ترغيب افراد آنها براي ترك سيگار باشد. اگر به زيبايي خود اهميت مي‌دهيد، توصيه مي‌كنيم هشدار پزشكان را در مورد عوارض و خطرات مصرف دخانيات جدي بگيريد.

سيگار چروك مي‌كند
در طي چند دهه گذشته تحقيقات بسياري بر روي ارتباط مصرف دخانيات و ايجاد چروك‌هاي پوست انجام شده است و در تمامي اين مطالعات نتيجه مشابهي به‌دست آمده است: سيگار باعث ايجاد چروك در پوست و پيري زودرس مي‌شود.
اولين تحقيق جامع در اين زمينه در سال 1960 در انگلستان صورت گرفت و پس از آن چندين مطالعه ديگر در مورد اثرات سيگار انجام شد. در اين بررسي‌ها مشاهده شد كه افراد سيگاري نسبت به غيرسيگاري‌ها استعداد بيشتري در برابر چروك خوردن پوست دارند.
مطالعه ديگر در اين زمينه، بر روي 1104 نفر صورت گرفت. در اين تحقيق، دانيل و همكارانش مشاهده كردند كه چين‌هاي عميق و واضح صورت در افراد سيگاري به‌طور قابل توجهي شايع‌تر از افراد غيرسيگاري در همان شرايط سني و جنسي بود. همچنين بيشترين و شديد‌ترين نوع چين و چروك‌هاي پوست در هر گروه سني و جنسي در بين افراد سيگاري ديده مي‌شد. مورد ديگري كه مشاهده شد، اين بود كه ميزان چروك‌هاي پوستي و شدت آنها با تعداد مصرف سيگار روزانه و طول مدت سيگاركشيدن ارتباط مستقيم داشت.
در تحقيق مشابه ديگري كادونس و همكارانش به اين نتيجه رسيدند كه شيوع چروك‌هاي زودرس با افزايش مصرف سيگار و با تعداد سيگار مصرفي ارتباط مستقيم دارد. در اين مطالعه افرادي كه ميزان مصرف سيگارشان بسيار بالا بود تقريبا پنج برابر افراد غيرسيگاري دچار چروك‌هاي پوستي عميق شده بودند.

صورت سيگاري
دانشمندان در مطالعات خود دريافته‌اند كساني كه چين‌هاي عميق در چهره دارند، اغلب سيگاري هستند. اين افراد داراي چهره‌اي خاص هستند كه به نام <صورت سيگاري> نامگذاري شده است تعريف صورت سيگاري به اين شرح است:
<وجود خطوط و چروك واضح و مشخص در صورت، نمايان بودن برجستگي‌هاي استخواني صورت، چهره كدر و نحيف با نماي گلگون با مخلوطي از ته رنگ نارنجي ارغواني مايل به قرمز.>
در بررسي‌هايي كه بر روي چهره ظاهري افراد انجام گرفته، ديده شده كه 46 درصد افرادي كه سيگار مي‌كشند داراي صورت سيگاري هستند. در حالي كه تنها 8درصد كساني كه قبلا سيگاري بوده‌اند داراي <صورت سيگاري> هستند و هيچ‌كدام از غيرسيگاري‌ها شامل اين تعريف نمي‌شوند. مكانيسمي كه براي آسيب‌هاي پوستي در اثر مصرف دخانيات ذكر مي‌كنند مشتمل بر دو اثر موضعي و سيستميك است. در اثر موضعي، پوست صورت مستقيما در معرض دود سيگار است و اين مسئله منجر به خشكي و تحريك پوست شده و در ايجاد چروك موثر است. از طرف ديگر، متابوليت‌هاي سمي ناشي از دود سيگار به صورت سيستميك جذب بدن شده و منجر به آسيب‌هاي عروقي و آسيب‌ به بافت همبند پوست مي‌شوند. دود سيگار منجر به كاهش واضح جريان خود در مويرگ‌ها و شريانچه‌ها مي‌شود. اين امر موجب كاهش خونرساني طولاني مدت در پوست مي‌شود كه خود نقش مهمي در ايجاد پيري زودرس بازي مي‌كند.
در يك جمع‌بندي مي‌توان گفت به طور كلي چهار مكانيسم عمده زير در ايجاد چين و چروك‌هاي پوستي در اثر مصرف دخانيات نقش دارند:
)1 آسيب به الياف الاستيك و كلاژن پوست كه وظيفه نرم نگاه داشتن و حالت ارتجاعي پوست را بر عهده دارند.
)2 كاهش سطح ويتامين
A در پوست كه نقش محافظتي در مقابل سموم شيميايي دارد.
)3 كاهش مشخص در رطوبت لايه شاخي پوست كه خشكي پوست مي‌شوند.
)4 كاهش سطح هورمون استروژن در خانم‌ها كه منجر به حالتي شبيه يائسگي زودرس در آنان مي‌شود.
سيگار را كنار بگذاريد، بعد جراحي كنيد
نيكوتين موجود در دود سيگار از راه‌هاي متعدد سبب تغيير در روند واكنش‌هاي پوستي بدن مي‌شود. نيكوتين جز مواد منقبض كننده عروق است و تاثير آن در انقباض عروق باعث مي‌شود كه اكسيژن و مواد غذايي كمتري به پوست برسد. مشخص شده است كه سيگار كشيدن به مدت 10 دقيقه،باعث كاهش فشار اكسيژن در بافت‌ها به مدت يك ساعت مي‌شود. به اين ترتيب كساني كه روزانه يك پاكت سيگار مي‌كشند، قسمت اعظم زندگي روزانه خود را در كمبود اكسيژن به سر مي‌برند، اين وضع مي‌تواند باعث ايجاد تاخير در ترميم زخم‌ها شود.
يكي ديگر از جنبه‌هاي منفي استفاده از سيگار، استنشاق مقادير زيادي منواكسيدكربن است. تجمع منواكسيدكربن در خون باعث كاهش اكسيژن رساني به بافت‌ها مي‌شود. اين دو عامل يعني انقباض عروق در اثر نيكوتين و تجمع منواكسيدكربن باعث مي‌شود كه جريان خون، مواد غذايي و اكسيژن كمتري به بافت‌ها برسد و زخم‌ها نتوانند به موقع التيام يابند.
اين مسئله به خصوص در اعمال جراحي، بيشتر خود را نشان مي‌دهد. به همين دليل پزشكان به طور جدي به افراد سيگاري هشدار مي‌دهند كه طي يك روز تا سه هفته قبل از هر گونه عمل جراحي و پنج روز تا چهار هفته پس از عمل جراحي از كشيدن سيگار جدا خودداري كنند تا لطمه‌اي به روند ترميم بافت‌ها وارد نشود.
عدم توجه به اين هشدار موجب اختلال در ترميم و جوش خوردن طبيعي زخم مي‌شود و جاي عمل به صورت جوشگاه عريض بر جاي مي‌ماند. ذكر اين نكته نيز خالي‌ از لطف نيست كه اگر چنانچه محل عمل در نواحي مودار پوست باشد، ريزش موي سيگاري‌ها در محل عمل جراحي بيشتر از افراد غيرسيگاري است.

سيگاري‌ها سرطان پوست مي‌گيرند
بعد از تابش نور مستقيم آفتاب كه مهم‌ترين عامل ايجاد سرطان پوست است، سيگار دومين عامل سرطان‌هاي پوستي به شمار مي‌رود. تحقيقات نشان داده است كه ارتباط مشخصي بين كشيدن سيگار و خطر سرطان پوست وجود دارد كه اين خطر با تعداد مصرف روزانه و سال‌هاي مصرف سيگار افزايش مي‌يابد. در يك مطالعه خطر ابتلا به سرطان پوست در سيگاري‌ها 50 درصد بيش از غيرسيگاري‌ها گزارش شده است.
علت افزايش بروز سرطان پوست در سيگاري‌ها را اغلب اثر تضعيفي سيگار بر سيستم ايمني بدن مي‌دانند ولي احتمال ديگري كه براي آن ذكر مي‌شود سرطان‌زايي مستقيم ناشي از مصرف سيگار است.
سيگار به‌طور غيرمستقيم در گسترش سرطان‌ها به پوست نيز دخالت دارد. بسياري از سرطان‌ها از جمله سرطان ‌خون، ريه، كبد، گوارش، استخوان‌ها و ... مي‌توانند به پوست دست‌اندازي كنند. طبق بررسي‌ها دست‌اندازي (متاستاز) سرطان‌هاي داخلي به پوست در افراد سيگاري سريع‌تر از افراد غيرسيگاري‌ صورت مي‌گيرد و به همان ميزان كه سرطان به پوست ريشه مي‌دواند، به ارگان‌هاي داخلي نيز دست‌اندازي مي‌كند.

ارتباط سيگار با بيماري‌هاي پوستي
اثرات تشديد كننده سيگار بر روي تعدادي از بيماري‌هاي پوستي به اثبات رسيده است كه در ادامه به ذكر برخي از آنها مي‌پردازيم.
)1 پسوريازيس: در بعضي بررسي‌ها همراهي اين بيماري با سيگار به اثبات رسيده است. اين موضوع به‌خصوص در افرادي كه روزانه بيش از بيست نخ سيگار مصرف مي‌كنند بسيار مشهود است و اين افراد در معرض خطر بيشتري براي پسوريازيس قرار دارند.
)2 اگزما: سيگار در تشديد حساسيت و اگزما دخالت دارد.
)3 لوپوس: در يك گزارش، خطر ابتلا به بيماري لوپوس پوستي در سيگاري‌ها بيشتر بوده است.
)4 زگيل‌هاي ناحيه تناسلي: از نظر آماري، ابتلا به زگيل‌هاي ناحيه تناسلي در سيگار‌ي‌ها شايع‌تر است.
)5 تغيير رنگ ناخن: در سيگاري‌ها رنگ ناخن‌ها تغيير مي‌يابد و صفحه ناخن به رنگ زرد مايل به قهوه‌اي درمي‌آيد كه به نام علامت نيكوتين معروف است. با قطع استعمال دخانيات، اين علامت برطرف مي‌شود.
)6 بيماري‌هاي عفوني پوست: در مطالعات ديده شده، كه بيماران مبتلا به بيماري عفوني و چركي كف دست و پا، در 85 درصد موارد سيگاري بوده‌اند.

نتيجه‌گيري
محققان در تمام مطالعات خود به اين نتيجه رسيده‌اند كه سيگار كشيدن و عوارض ناشي از دود سيگار منجر به پيري زودرس و چين و چروك پوست مي‌شود. اين مسئله به خصوص در نواحي اطراف چشم وضوح بيشتري دارد. لاغري، رنگ پريدگي و بدقيافه شدن تغييرات بعدي هستند. سيگار علاوه بر افزايش راديكال‌هاي آزاد سمي در پوست و كاهش ميزان آب لايه‌هاي شاخي پوست، باعث كاهش اكسيژن پوست، افزايش منوكسيدكربن خون و انقباض عروق مي‌شود. سيگارهمچنين باعث كاهش استروژن و در نتيجه خشكي و كاهش ضخامت پوست(شبيه آنچه در دوران يائسگي رخ مي‌دهد) مي‌شود.
واقعا چند دقيقه لذت و تسليم در برابر ميل به يك عادت ناپسند ارزش اين همه مخاطره را دارد؟ قضاوت با شماست.

..........................................................................................م.ت 22 آذرماه 1384 ممكو