Monday, April 10, 2006

 

شهر روياهاي شيرين و  خاطرات دل انگيز !

به بهانه سفري كه اخيرا به شيراز داشتم :

مقدمه :
 ايراني هاي را جزء مللي مي دانند كه علاقه خاصي به طبيعت و گل و بلبل و شعر ئ و شاعري دارند و  اگي چنين باشد شيراز را مي توان اوج شكوفايي اين علاقه داست . شهر شيراز با آب و هوايي متعدل و مطبوع از دير باز زادگاه بزرگترين و پرآوازه ترين شاعران و سخن وسرايان اين سرزمين بوده است كه سعدي و حافظ مشهورترين آنها هستند .

و جالب تر اينكه اين هواي خوب و زمينهاي مساعد باعث شده است كه حتي اولين حكومتهاي رسيمي ايراني كه همان دولت هخامنشيان باشد اين منطقه را به عنوان پايتخت بهاري خود و محلي براي برگزاري جشنها و آئين هاي سال نو و نوروز  قرار دهند و بي جهت نيست كه هر ساله در ايام عيد سيل مشتاقان به سوي اين شهر روان است و جاي خالي  در شيراز پيدا نمي شود  در  واپسين روزهاي سال 1384 اين امكان فراهم شد تا در مسير سفرمان به كرمان هم موقع رفت و هم موقع برگشت ، توقفي هم در شيراز داشته باشيم و ديداري از محل هاي ديدني آن و تجديد خاطره اي از سالهاي خوشي كه در شيراز زندگي كرده بوديم  هر چند اين توفيق دست نداد كه ايام نورز را در شيزاز باشيم ولي واقعيت اين است كه بهار شيراز از همان اواسط اسفند شروع شده است و بوي بهار بخوبي حس مي شود شايد وقتي ديگر در فرصتي بهتر بتوانيم بازهم در شهر سعدي و حافظ و خواجو ديدن كنيم . دياري كه ديدنيها و جذابيت هايش به حافظ اجازه سفر را نمي داده اند و او تمام عمر خود را در اين مكان سپري كرده است .

مطلب زير به همين جهت گرد آوري شده است :

 

پايتخت فرهنگي و مهم ترين شهر جنوب  ايران :

 

وقتي به شيراز قدم مي گذاريم  حال و هواي ديگري پيدا مي كنيم از اينكه در شهري نفس مي كشيم كه زماني سعدي و حافظ در آن زندگي مي كرده اند به ما احساس خوبي دست مي دهد حيف كه ما قدر اين مفاخر ارزشمند خود را كه در دنيا بي همتا هستند نمي دانيم هنوز هم مي توان  آوازه طراوت و ترنم بهاري شيراز را از لابلاي  اشعار شاعران پارسي گو، متون تاريخي و ادبي و نقل‌هاي كهن كه ريشه در فرهنگ و هنر اين سرزمين دارد، استشمام كرد .

 

شهر شيراز كه در ميان اهل فرهنگ و هنر به پايتخت فرهنگي نيز نام گرفته است از سويي ديگر مهم ترين شهر نيمه جنوبي ايران است و بايد آن را پايتخت جنوب ايران هم ناميد چون با وجوديكه شهر كرمان هم از سابقه تاريخي طولاني برخوردار است اما اهميت و شكوه شيراز را ندارد

شيراز  از ديرباز به دليل برخورداري از اقليم مناسب آب و هوايي خاستگاه طراوت و فراواني عطر و گل بوده است، از اين رو همچنان نيز بسياري از گردشگران و ميهماناني كه به شيراز مي‌آيند، اين شهر را به نام شهر گل و بلبل مي‌شناسند و طراوت هواي بهاري و اعتدال آن را مثال‌زدني توصيف مي‌كنند. بهار شيراز براستي ديدني و خيال انگيز است درختان زودتر از مناطق ديگر جوانه مي زنند و درختان بيد مجنون در اسفند ماه سرسبز شده اند و اردبيهشت اين زيبايي به اوج و شكوه خود مي رسد .
اين نگاه به ويژه در توصيف بسياري از شهروندان و ميهماناني كه در ايام نوروز به شيراز سفر مي‌كنند، ديده مي‌شود، آنها در عين حال كه انبوهي از لباس‌هاي ويژه روزهاي سرد با خود دارند يا خود را براي مقابله با هوايي گرم و پر لهيب آماده كرده‌اند، با ورود به شيراز با رويكردي ديگر مواجه مي‌شوند و خود را در فضايي آميخته با عطر و بهار مي‌يابند.


از سوي ديگر علاقه مندي مردم شيراز به گل و گياه و پرورش درختان به نوعي فرهنگ بومي بدل شده است، بطوريكه در هر خانه‌اي ولو كوچك مي‌توان گلداني از گلهاي بهاري يافت، به ويژه در ارديبهشت ماه كه همگان آن را به نام بهشت شيراز مي‌شناسند.


آوازه بهار و نوروز در شيراز در اشعار شاعران پارسي گو نيز نهفته است، غزلسراي نامي ايران زمين حافظ شيرازي دراين‌باره گفته است ،" خوشا تفرج نوروز خاصه در شيراز - كه بر كند دل مرد مسافر از وطنش " .
فضاي سبز شهري شيراز نيز مملو از گل و طراوت است اكنون اغلب خيابانهاي اين شهر با كوشش شهرداري گلكاري و مزين شده است و كمتر باغچه‌اي در معابر و ميادين شيراز مي‌توان يافت كه مملو از گل و عطر و طراوت نباشد.
طراوت هواي بهاري شيراز به سبب باغ‌هاي فراواني است كه از ساليان دور اين شهر را احاطه كرده بوده است و اكنون نيز كم و بيش برخي از اين باغها وجود دارد و اگر چه در هجوم صنعت و ساختمان بسياري از اين فضاهاي سبز آسيب ديده اما همچنان مي‌توان نفسي در باغ‌هاي شيراز تازه كرد.
باغهاي زيباي قصردشت شيراز، عفيف آباد، ارم شيراز و جهان‌نما، دلگشا، ناري، نظر، از جمله باغهاي كهن شيراز است كه سابقه چند صد ساله دارند.
علاوه بر اين باغهاي جديدي نيز در اطراف شيراز ساخته شده است كه در سالهاي اخير موجب رونق فضاي سبز حاشيه شيراز شده و در طراوت هواي اين شهر اثر گذار بوده است.
باغ دلگشاي شيراز در جوار آرامگاه استاد سخن سعدي شيرازي قرار دارد و پوشيده از درختان تناور نارنج است كه در دو فصل پاييز هنگام به ثمر نشستن درختان و بهارهنگام شكوفا شدن گلبرگ‌هاي بهاري منظره چشم نوازي به اين باغ مي‌دهد.
باغ دلگشاي شيراز كه بسياري از شهروندان شيرازي با طراوت هواي بهاري و دل انگيزي محيط روح پرور آن آشنايي دارند، مكاني براي تفرج و گشت و گذار شهروندان و ميهمانان نوروزي است و معمولا در همه روزهاي سال بساط تفرج شهروندان در كنار جوي آب روان آن برپاست.
درختان در اين باغ مصفا به صورت رديف كاشته شده است و هر سال همزمان با روزهاي آغازين سال سرشار از بوي مطبوع گلهاي بهاري است.
رهگذران، شهروندان و ميهماناني كه به شيراز مي‌آيند از فاصله چند صدمتري باغ دلگشا بوي مطبوع بهار نارنج را استشمام مي‌كنند بطوريكه سراسر خيابان بوستان كه منتهي به آرامگاه سعدي مي‌شود و در جوار باغ دلگشا قرار گرفته سرشار از عطر بهار نارنج است.
از ديگر باغ‌هاي شيراز كه در روزهاي بهاري مملو از شميم گل و عطر است، باغ ارم شيراز مي‌باشد.
اين باغ اكنون دراختيار دانشگاه شيراز قرار دارد و هرسال صدها هزار نفر از شهروندان و ميهمانان نوروزي از آن ديدن مي‌كنند و آوازه زيبايي‌هاي آن جهان گير است.
باغ ارم كه محدوده آن پوشيده از درختان تنومند و گلهاي زيباي رز است، مكاني برخوردار از درختان كهنسال مي‌باشد و عطر گلهاي بهاري آن با عطر بهار نارنج آميخته مي‌شود و فضاي دل انگيزي را مي‌آفريند.
درختان تنومند اين باغ كه سابقه ساخت آن به دوره قاجاريه باز مي‌گردد، پنجه در پنجه مي‌افكنند و با مسافران و ميهمانان نوروزي مهرباني مي‌كنند و آنان را از عطر دل انگيز گلهاي بهاري بهره‌مند مي‌سازند.
عطر گلهاي بهاري در باغ ارم شيراز قبل از طلوع آفتاب مي‌پيچد و بهتر مشام را مي‌نوازد و معمولا كساني كه از راحتي خواب نوشين بامدادي مي‌گذرند بهتر مي‌توانند در فضاي دل انگيز عطر گلهاي بهاري باغ ارم قرار گيرند.
از ديگر باغ‌هاي شيراز كه در روزهاي بهاري سرشاراز عطر گلهاي بهاري است، باغ عفيف آباد مي‌باشد.
باغ عفيف آباد يا گلشن شيراز اكنون به صورت موزه نظامي اداره مي‌شود و دراختيار ارتش جمهوري اسلامي قرار دارد و شهرونداني كه از آن ديدن مي‌كنند بسيار از گلهاي بهاري و عطر دل انگيز آن بهره مي‌برند.
اين باغ در انتهاي خيابان عفيف آباد شيراز و در نزديكي باغ‌هاي مصفاي قصردشت شيراز قرار دارد و طراوت هواي آن به لحاظ تاثير پذيري از بافت اقليمي منطقه دو چندان است.


باغ عفيف آباد

درختان باغ عفيف آباد شيراز نيز سترگ و زيبا هستند و با شكوفاشدن گلهاي بهاري باغ عطر و شميم بهاري آن در هم مي‌آميزد و شوق ديدار را در دل رهگذران مي‌پراكند.


باغ نارنجستان

از ديگر باغ‌هاي مصفاي شيراز كه مملو از درختان و گلهاي بهاري است باغ نارنجستان شيراز است.
اين باغ اكنون به صورت موزه اداره مي‌شود اما ديدن طراوت درختان نارنج آن نيز دست كمي از ديدني‌هاي موزه آن ندارد.
باغ نظر

كه ساختمان موزه پارس در آن قرار دارد و در محل آثار تاريخي زنديه شيراز قرار گرفته نيز از جمله باغ‌هاي مصفاي شيراز است.اين باغ كه محل زندگي كريمخان زند بوده است مجموعه‌اي از درختان زيباي نارنج را در خود جاي داده و همزمان با فصل بهار شكوفا مي‌شود.


عطر دل‌انگيز گلهاي بهاري از باغ نظر تا خيابانهاي حاشيه اين باغ پراكنده مي‌شود و معمولا مسافراني كه از ارگ كريمخاني در نزديكي اين باغ ديدن مي‌كنند از آن بهره‌مند مي‌شوند.
باغ جنت، جهان نما، بوستان آزادي، خلد برين، ولي عصر

و ديگر بوستان‌هاي شيراز هم از جمله اماكني است كه همزمان با فصل بهار درختان و گلهاي آن شكوفا مي‌شود.
باغ جهان نما نيز از باغهاي شيراز است كه طراوت گلهاي بهاري را در خود جاي داده است، اين باغ متعلق به دوران زنديه است و در نزديكي بناي حافظيه شيراز بنا شده است ، درختان كهن و محوطه سبز و پر گل اين باغ نيز در فصل هاي مختلف به ويژه بهار ديدني است.
باغ‌هاي قصر دشت شيراز

اين باغها در  طراوت هواي اين شهر نقش فراواني دارند، اين باغ‌ها كه زماني وسعت انها به چهار هزار هكتار مي‌رسيده اكنون كمتر از يك هزار هكتار وسعت دارند و پوشيده از درختان تنومند و گلهاي فراوان است. متاسفانه در سالهاي اخير بخش زيادي از اين باغهاي تبديل به مناطق مسكوني شده است
از ديگر باغهاي زيباي شيراز باغ بلند در حاشيه بوستان چمران شيراز است، اين بوستان شهري سه كيلومتر طول دارد و از جمله زيباترين و بزرگترين پاركهاي حاشيه‌اي است كه پذيراي تعداد زيادي از شهروندان و ميهمانان است.
بوستان حاشيه‌اي چمران به شكل چهار فصل طراحي شده و در هر فصل آن نماد هاي مختلفي از ديدني‌هاي طبيعت ديده مي‌شود.
باغ بلند رويا

 از جمله باغهاي عمومي شيراز است كه حدود يك هكتار وسعت دارد و داراي گلهاي فراوان و آب نماهاي زيبا است. اين باغ در حاشيه كوههاي مشرف به بوستان چمران قرار دارد.
علاوه بر باغهايي كه ذكر شد معمولا در اغلب بلوارها و خيابان‌هاي شيراز گلهاي بهاري به عنوان يك فرهنگ سنتي كاشته شده و همزمان با فصل بهار عطر دل انگيز آن خيابان‌ها را فرا مي‌گيرد.

.........................................................